سفر حج در سال 1282 ه . ق ، مير حامد حسين به حج بيت اللّه الحرام مشرف شد . در اين سفر ، وى علماى بزرگ را ديدار كرد و نسخه‌هاى خطى نادر و كتابهاى باارزش را فراچنگ آورد . در اين سفر ، برادر بزرگترش ، مولانا اعجاز حسين ، و شاگردش ، تصدق حسين و نواب تهور جنگ ، همراه وى بودند . شخصيت جامع و عظيم معظم له بر نواب تهور جنگ اثر كرد ، و در آينده براى ارتقاى علمى وى مؤثر واقع شد . وى از لكهنو تا مكه ، پيوسته در جستجوى علما و كتابهايشان ، و تحقيق رجال و تتبع حديث بود . هرجا كه او مىرسيد ، علما از وى استقبال مىكردند . هنگامى كه او به كتابخانه‌ها مراجعه مىكرد ، چندين روز به مطالعه مىپرداخت و از كتابها يادداشت برمىداشت . برادرش هم كتاب‌شناس و عاشق علم ، و خود نيز مصنف و صاحب نظر بود . وقتى علماى شيعه و سنى آنان را ملاقات مىكردند ، از حافظه ، هوش و استعداد مير حامد حسين در شگفت مىماندند . مولانا از راه دريا به مكه رفت و در فرصتهاى مناسب ، از مطالعه و تحقيق دست برنمىداشت و كتابهاى بسيارى را به دست آورد ايشان بعد از انجام دادن حج و مراجعه به عراق و ايران ، بازهم به ذخاير علمى خود افزود . مقام علمى مولانا و احترام او در لكهنو - و تمام جهان اسلام - بويژه بعد از سفر حج ، مسلم شد ؛ به طورى كه از تمام كشور هند دربارهء كلام ، حديث شيعه ، فقه و ديگر علوم به او مراجعه مىكردند . تأليفات مير حامد حسين در زمانى دست به تحقيق و تأليف زد ، كه حكومت شيعى سلاطين اوده در حال زوال و هند دچار مشكلات بود و اغتشاشات سياسى و فكرى فضاى كارهاى علمى را به تباهى كشيده بود . اقتدار و قدرت شيعه از بين رفته و لكهنو آماجگاه طوفان بود و سازمانها از هم گسيخته . حمله‌هاى سياسى و مذهبى